Yalanlarla ilgili yanlış bilinenler

Yalan, herhangi bir kişi, topluluk veya kuruma, yanıltmak amacı güdülerek yapılan rol veya doğru olmayan herhangi bir ifadedir.

Daha yalın bir anlamda, yanlış olduğu (doğru olmadığı) bilinmesine rağmen, doğru olarak algılanmasını amaçlayan bir hareket veya ifadedir. Psikolog Yasemin Yeşilyaprak, “Yalanın toplumda her zaman fark edilmemesinin nedeni karşılıklı güven olarak ifade edilebilir. Genelde çoğu ahlâk geleneğince, yalan kötü olarak kabul edilse de, yalan ahlâkının etik içerisinde çok farklı boyutları vardır. Hep tartışmalara açık olmuştur. Bu tartışmaların sonucunda, yalanın her daim kötü olarak sınıflandırılmadığı bilinir: örneğin, bir kişinin hayatını kurtarmak için yalan söylemek gibi” diyor.

Yalanı yakalamak kolay değil:

Adli makamlar ve güç sahipleri yalanı sistemli şekilde yakalamak

üzere çeşitli mekanizmalar geliştirmiştir. Bunlara örnek olarak kayıt sistemleri ve yalan makineleri
sayılabilir. Yine de her zaman yalanı yakalamada başarılı olunduğunu söylemek
güçtür. Bazı kişiler karşısındakinin yalan söyleyip söylemediğini anladığına
inanırlar. Yalanları belgelemek bazen son derece zordur.

Yapılan bir araştırma ortalama bir kişinin söylenen bir yalanı çoğu zaman
neredeyse şans eseri anladığını göstermiştir. istatistiklere göre ortalama bir
kişi karşısındakinin yalanını yüzde 50 oranında yakalayabilmektedir. Yüzde 90
doğruluğa yaklaşanlara ise ancak 1/10.000 oranlarında rastlanır. Yalanların
nasıl yakalanacağına dair etrafta dolaşan binlerce söylenti bu durumun bir
sebebi olabilir.

Yalan hakkında yanlış bilgi

Aldert Vrij ve meslektaşları polis sorgusundan geçen kişilerin konuşmalarını
kullanarak yürüttükleri çalışmada, hangi sözsüz ifadelerin yalana işaret
ettiğini hangilerinin ise kişinin yalan söylediğinin bir işareti olmadığını
araştırdılar. (Vrij, 2006)

Yalanla ilgili yanlış bilinenler:

1. Aslında insanlar yalan söylerken genellikle kımıldanmazlar ve etraflarına
bakınmazlar. Bazı polis güçlerinin somut olarak bunun yanlış olduğunu
bilmelerine rağmen ısrarla buna göre davranmaya devam ettikleri görülmektedir.

2. Kişinin daha az ya da sık göz kırpması, konuşma sırasında daha fazla
duraklaması, ses gerginliği, göz bebeği büyümesi, çenenin oynaması ve gerginlik
birinin yalan söylediği anlamına gelmez.

3. Güvenilen ve yalan söylemeleri beklenmeyen yakın arkadaşların veya eşlerin
yalanlarını tespit etmek zordur.

Bu yanlış bilgi ve düşüncelerin ortalıkta dolaşmasının sebebi içinde
yaşadığımız kültürdür. çoğu zaman kendimizin bile yalan söylerken bu
davranışları gösterdiğimizi düşünürüz – aslında yapmazken.

Yalanı yakalamanın 5 yolu

Yapılan psikolojik araştırmalar yalan konusunda sahip olunan bilgilerin yanlış
olduğunu gösterirken bize yalanları tespit etmek hakkında yeni ipuçları da
vermektedir. Yalan tespiti çok keskin algılama gerektiren anlaşılması güç bir
sanattır. Aşağıda sıralanan etkinliği kanıtlanmış 5 faktör size nereden
başlayacağınızı gösterebilir.

1-Bireysel Farklılıklar: Bazı insanların doğal davranışları güven verirken,
bazılarınınki güvenilir görünmez. Bu size birinin yalan söylediğini göstermez.
örneğin içe kapanık veya anti-sosyal insanlar yalan söylemedikleri halde yalan
söylüyorlar gibi görünmeye eğilimlidirler. Bu durumda kişilerin yalan söyleyip
söylemediğini ayırt etmenin yolu bazı kıyaslamalar yapmaktır. Söylenen doğru
ifadelerle karşılaştırıldıklarında yanlışları aydınlatmak mümkündür.

2-Mikro-ifadeler: Yalanları yakalama konusunda usta kişiler çoğu kez küçük yüz
ifadelerinden yalanları anlayabilirler. Sorun bu ifadelerin çok küçük
olmasından dolayı çok zor tespit edilmesidir.

3- Ses önemli Bir işaret Olabilir: Yalanların yalnızca ses tonundan kolaylıkla
tespit edilebildiğine dair kanıtlar vardır. Ancak ses tonu yanıltıcı olabilir.
Kişinin sesini kontrol etmesi kolaydır ancak gözlerini kontrol etmesi bu kadar
kolay değildir.

4- önsezilerinize Güvenin: Bazı insanlar önsezileriyle yalanları yakalamakta
iyi olabilirler. imalı veya büyük ölçüde bilinçaltı süreçler bilinçle ve net
olarak ifade edilen düşüncelerden daha çok doğruluk payına sahiptir.

5-Yalan Söylemek Zor Bir iştir: Yalan söylemek, kişiyi zorlu bilişsel süreçlere
sokabilir. şüpheli kişiyi baskılamak yoluyla yalanını tespit etmek mümkündür.

Sözsüz ifadeler ve yalan söyleme arasındaki ilişkiye odaklanan bu araştırma
yalanı yakalama konusunda yanlış bilgiler ve inançlar olduğunu göstermiştir.
Yalan tespiti zor bir iştir. Bilimsel olarak kanıtlanmış bu 5 etken size
nereden başlayacağınızı gösterebilir.

8 views

---

---

Uyarı : Bayanlar.biz sitesi üzerinden alınan makaleler izinsiz kaynak gösterilemeden yayımlanamaz..